Giá vốn một ly trà sữa gồm những gì
05/09/2026 · 4 phút đọc
Phần lớn quán tính giá vốn bằng tiền trà, sữa và trân châu rồi dừng. Ba khoản còn lại đủ để nuốt hết phần lãi tưởng là có.
Hỏi mười chủ quán giá vốn một ly trà sữa size M là bao nhiêu, chín người trả lời được ngay. Hỏi con số đó gồm những gì, phần lớn kể ra trà, sữa đặc, đường và trân châu. Đó là chỗ sai bắt đầu.
Ba khoản hay bị bỏ sót
Bao bì. Ly, nắp, ống hút, túi, tem. Một bộ ly nhựa 500ml đầy đủ rơi vào 1.800–2.500đ. Với ly bán 35.000đ, riêng bao bì đã là 6% doanh thu — ngang hoặc hơn tiền trà.
Nước đá. Nghe buồn cười, nhưng đá chiếm gần nửa thể tích ly. Nếu bạn mua đá viên theo bao thì nó có giá. Bỏ qua khoản này là tự cho mình một khoản lãi ảo đều đặn mỗi ly.
Topping mặc định. Nhiều quán để trân châu là "tặng kèm" trong đầu nhưng vẫn phải mua trân châu. Đã là nguyên liệu ra khỏi kho thì phải nằm trong giá vốn, dù không thu thêm tiền.
Giá vốn không phải giá nhập
Đây là chỗ sai thứ hai, kín hơn.
Bạn mua trân châu tháng trước 45.000đ/kg, tháng này 52.000đ/kg. Trong kho còn cả hàng cũ lẫn hàng mới. Vậy ly bán hôm nay tính theo giá nào?
Không phải giá cũ, cũng không phải giá mới. Đúng là bình quân gia quyền — trung bình có trọng số theo lượng tồn:
giá vốn mới = (tồn cũ × giá cũ + lượng nhập × giá nhập) / (tồn cũ + lượng nhập)
Vì sao phải là bình quân gia quyền
Lấy giá nhập gần nhất thì mỗi lần giá nhảy, toàn bộ giá vốn nhảy theo ngay — kể cả phần hàng cũ bạn đã mua rẻ. Lấy giá cũ thì ngược lại, bạn tưởng mình vẫn lời trong khi giá đã lên hai tháng rồi.
Bình quân gia quyền cho con số phản ánh đúng số tiền thật đang nằm trong kho.
Thử với một ly cụ thể
Trà sữa trân châu size M, bán 35.000đ:
| Khoản | Định lượng | Đơn giá | Thành tiền |
|---|---|---|---|
| Trà đen ủ | 120 ml | 18đ/ml | 2.160đ |
| Sữa đặc | 25 g | 42đ/g | 1.050đ |
| Đường nước | 20 ml | 12đ/ml | 240đ |
| Trân châu | 60 g | 52đ/g | 3.120đ |
| Đá viên | 150 g | 1,2đ/g | 180đ |
| Ly + nắp + ống hút | 1 bộ | 2.100đ | 2.100đ |
| Tổng giá vốn | 8.850đ |
Giá vốn trên doanh thu: 25,3%. Nếu bỏ bao bì và đá ra, con số còn 18,8% — nhìn đẹp hơn nhiều, và sai 6,5 điểm phần trăm. Trên 200 ly một ngày, chênh lệch đó là 456.000đ mỗi ngày bạn tưởng mình có mà thực ra không.
Tính lại khi nào
Câu trả lời ngắn: đừng tính lại bằng tay.
Nếu giá vốn được chốt cứng thành một con số trong bảng tính, nó sẽ đúng đúng một ngày — ngày bạn gõ nó vào. Lần nhập hàng kế tiếp là nó sai, và bạn không có cách nào biết.
Cách làm đúng là khai công thức một lần, còn đơn giá thì đọc từ kho. Nhập lô mới, giá vốn của mọi món dùng nguyên liệu đó tự đổi theo. Bạn không phải nhớ gì cả.
Đó cũng là lý do bảng giá vốn nên nằm cạnh phiếu nhập kho, chứ không phải trong một file riêng ai đó cập nhật lúc rảnh.